Gå til sidens hovedinnhold

Dette er greitt – og ikkje – når du går i bunad

Artikkelen er over 3 år gammel

Er det ok å bruke solbriller til bunad? Kva med paraply? Og kan ein eigentleg gå med utslått hår? Dette seier bunadseksperten ved Norsk Institutt for bunad og folkedrakt på Fagernes når avisa Firdaposten ringer.

(Firdaposten)Solveig Strand er konservator hos Norsk institutt for bunad og folkedrakt. Ho har sett folk kombinere mykje rart til bunad. – Det er mykje småting. Eg ser at enkelte byter ut bunadssko med pumps. Eg har òg sett folk gå i joggesko. Det siste har kanskje noko med at dei har ilt i føtene, og då kan ein ikkje akkurat seie noko på det, seier Strand til Firda.

I dag har ca. 70 prosent av kvinnene i Norge bunad, og dei fleste får den til konfirmasjonen. Herrebunad blir også meir og meir populært, men dei får den gjerne seinare i livet, fortel konservatoren.

– Smink deg naturleg

Tradisjonane er mange, men det er ein del generelle bunadsreglar ein bør følgje.

– Bruk sølv som høyrer til bunaden din, med mindre det er arvesølv. Folk som blandar sølv gjer det ofte fordi dei føler seg heime i fleire område. Det må vere lov, meiner Strand.

Men mørk sminke er litt fy-fy.

– Om du brukar sminke bør den vere naturleg. Ikkje ta den raudaste leppestiften du har. Om du må bruke solbriller, ikkje vel dei med mest prangande Gucci-logo eller dei du brukar i skiløypa. Gå for dei som er mest diskré, rår Strand.

Og treng du paraply, vel ein som er heilt svart eller gjennomsiktig.

– Om du treng jakke bruk cape eller jakke som høyrer til bunden. Om bunaden ikkje har det kan du t.d. strikke ei kofte som matchar. Det er betre enn å gå med vindjakke, sjølv om det også er betre enn å fryse, sjølvsagt.

Fleire droppar hovudplagget

Men det er ein ting ho saknar.

– Eg synest folk må bli flinkare til å bruke hovudplagget til bunaden sin. Mange vil ikkje eingong prøve det, men faktisk kler folk det ofte betre enn ein trur. Spesielt små, nette hovudplagg burde ikkje vere eit problem.

– Kva trur du er årsaka til at folk vel det vekk?

– Folk er ikkje vande med å bruke noko på hovudet. For mange er det framand og rart. Men i det gamle bondesamfunnet, som mange av bunadane er basert på, var hovudplagg obligatorisk.

Det er også historisk korrekt å sette oppe håret eller flette det når du går i bunad.

– Før hadde kvinnene berre utslått hår ein dag – og det var på bryllaupsdagen, seier Strand.

Flatfylla høyrer ikkje med

– Er det innanfor å drikke i bunad?

– Bunaden har sitt utspring i norskdomsrørsla, som opphavleg var ei avhaldsforeining. Reis gjerne på sjampanjefrukost, eller ta deg eit glas vin og kos deg, men du treng kanskje ikkje å gå på flatfylla. Hugs også at du har eit dyrt plagg på deg, svarar Strand.

– Og kva skjer viss du bryt bunadskoden?

– Ingenting er ulovleg, og du blir ikkje straffa for det på nokon måte, men det er ikkje historisk korrekt, avsluttar Strand.

Kommentarer til denne saken